عرقیات گیاهی
عرقیات گیاهی از تقطیر گیاهان و گل ها به دست می آیند و معمولاً عطر و طعم خاصی دارند و به عنوان طعم دهنده ، دارو یا در تهیه نوشیدنی های مختلف استفاده می شوند . این مایعات معطر از گیاهان مختلفی مانند نعناع ، گلاب ، بهار نارنج و غیره تهیه می شوند و هرکدام خواص و کاربردهای خاص خود را دارند .
عرقیات گیاهی
همان طور که گفتیم عرقجات گیاهی از تقطیر بخش های مختلف گیاهان مانند برگ ، گل ، ریشه یا بذر به دست می آیند و حاوی ترکیبات مفید و اسانس های طبیعی گیاهان هستند و به دلیل خواص دارویی و درمانی شان در طب سنتی و داروهای گیاهی به کار میروند. این مایعات معطر و خوش طعم برای بهبود عملکرد دستگاه های مختلف بدن ، آرامش اعصاب ، تقویت سیستم ایمنی و رفع مشکلات گوارشی مصرف می شوند. عرق نعناع عرق کاسنی عرق بید مشک و بهار نارنج مثال هایی از آن می باشد . عرقیات گیاهی باید با دوز مناسب مصرف شوند و در موارد خاص یا در زمان بارداری و شیردهی ، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.
خواص عرقیات گیاهی
عرق های گیاهی خواص متنوعی دارند که بسته به نوع گیاه یا گل مورد استفاده ، متفاوت می باشد . در ادامه این بخش به چند خاصیت این نوع از مایعات معطر می پردازیم :
- کمک به هضم غذا : برخی از عرق ها مانند عرق نعناع و زنیان به بهبود فرآیند هضم و کاهش نفخ کمک می کنند .
- آرامش بخش : عرق هایی مانند عرق گلاب و بهار نارنج می توانند سبب کاهش استرس و اضطراب و بهبود خواب شوند.
- تقویت سیستم ایمنی : برخی از عرقیات گیاهی خواص ضد عفونی کننده و آنتی اکسیدانی دارند که می توانند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کنند .
- رفع سر درد : عرق هایی مانند عرق نعناع و عرق گلاب می توانند در کاهش سردرد و میگرن مؤثر باشند .
- افزایش انرژی : برخی عرقیات گیاهی می توانند به افزایش انرژی و بهبود عملکرد ذهنی کمک کنند .
- مفید برای پوست : عرق گلاب و عرق رازیانه باعث بهبود سلامت پوست و جلوگیری از جوش و آکنه می باشد .
کاربرد عرقیجات
عرقیات گیاهی کاربردهای متنوعی دارند برای مثال به عنوان طعم دهنده در غذا و نوشیدنی ها استفاده می شوند . مثلاً عرق نعناع در سالاد و عرق گلاب در دسر ها . بسیاری از عرقیات گیاهی به عنوان داروهای گیاهی برای درمان بیماری و مشکلات مختلف مانند هضم غذا ، کاهش استرس و بهبود خواب استفاده می شوند . عرقیجاتی مانند عرق گلاب به عنوان عطر و برای بهبود روحیه و آرامش ذهنی استفاده می شوند.
برخی از آن ها به عنوان ماده مؤثر در تولید محصولات بهداشتی و زیبایی مانند تونرهای صورت و لوسیون به کار می روند . حتی به عنوان بخشی از سنت و آداب و رسوم در مراسم های مختلف ، به ویژه در میهمانی و مراسمات مذهبی ، استفاده می شوند. این کاربردها بسته به نوع عرق گیاهی و فرهنگ های مختلف ممکن است متفاوت باشد .
طرز تهیه عرقیجات در خانه
برای انجام این کار ، به یک دیگ و تجهیزاتی برای تقطیر نیاز دارید . در ادامه، مراحل ساده ای برای تهیه عرقیات گیاهی در خانه آورده ایم . مواد و وسایل مورد نیاز به شرح زیر است :
- گیاه مورد نظر مثل نعناع ، بیدمشک و بهارنارنج
- آب ( ترجیحاً آب مقطر برای خلوص بیشتر )
- دیگ بزرگ یا قابلمه با درب
- یک ظرف کوچک فلزی یا شیشه ای برای جمع آوری عصاره
- یخ برای سرد کردن بخار
- لوله تقطیر
ابتدا گیاه مورد نظر را بشویید و خشک کنید. سپس آن را خرد کنید تا اسانس های گیاه بهتر آزاد شوند . ظرف کوچکی را در مرکز دیگ بزرگ قرار دهید و گیاه خردشده را دور این ظرف بریزید . به دیگ آب اضافه کنید ، طوری که روی گیاه ها را بپوشاند اما داخل ظرف وسطی نرود . درب دیگ را به صورت وارونه روی دیگ قرار دهید و روی درب یخ بریزید . یخ به سرد کردن بخار آب و تبدیل آن به مایع کمک می کند. این مایع به سمت ظرف وسطی می چکد. دیگ را روی حرارت ملایم قرار دهید . بخار آب به سمت درب دیگ بالا می آید و با برخورد به سطح سرد درب ، به دلیل یخ تقطیر شده و به مایع تبدیل می شود. این مایع همان عرق گیاهی است که در ظرف وسط جمع می شود. پس از پایان فرآیند تقطیر و جمع آوری عرق ، دیگ را از روی حرارت بردارید و اجازه دهید کمی خنک شود . عرق جمع آوری شده را در ظرف شیشه ای تمیز بریزید و در جای خنک و تاریک نگهدارید .
عرقیات برای بهبود مشکلات گوارشی
عرقیات گیاهی می توانند در بهبود مشکلات گوارشی نقش موثری ایفا کنند . نعنا به عنوان یک آرام بخش طبیعی برای دستگاه گوارش شناخته می شود. این عرق کمک می کند تا انقباضات عضلات روده کاهش یابد و دردهای شکمی ناشی از نفخ یا اسپاسم معده کاهش پیدا کند. زنجبیل دارای خواص ضدالتهابی و ضداسپاسم است که به تسکین دردهای معده و بهبود هضم و کاهش حالت تهوع و بهبود حرکت غذا در معده کمک می کند. بیدمشک هم از جمله گیاهانی هست که عرق آن خاصیت ضد نفخ و آرام بخش دارد و به رفع احساس سنگینی و دل درد ناشی از نفخ کمک می کند . کاسنی به دلیل خاصیت تصفیه کننده و ضد التهابی که دارد ، باعث بهبود هضم غذا و کاهش التهاب های معده و روده می باشد . این عرق به سلامت کبد نیز کمک کرده و سموم بدن را دفع می کند.
رازیانه بهعنوان یک گیاه آنتی اکسیدان شناخته می شود که به باعث گوارش و رفع نفخ می شود .البته دقت نمایید که مصرف عرقیات گیاهی باید به میزان معقول باشد . بیش از حد مصرف کردن عرقیجات می تواند باعث مشکلات گوارشی یا عوارض جانبی شود . قبل از مصرف آن ها ، به ویژه اگر داروهای خاصی مصرف می کنید ، با پزشک خود مشورت کنید تا از تداخلات دارویی جلوگیری شود . برخی افراد ممکن است به برخی از گیاهان حساسیت داشته باشند. در صورت بروز علائم ناخوشایند ، مصرف را متوقف کنید . با استفاده از این مواد جادویی به صورت منظم و با دقت می توانید مشکلات گوارشی خود را بهبود ببخشید.
اثرات عرقیات بر آرامش و کاهش استرس
عرقیات گیاهی می توانند به طور طبیعی به کاهش استرس و ایجاد آرامش کمک کنند . بسیاری از گیاهان دارویی خواص آرام بخشی دارند که تأثیر مستقیمی بر سیستم عصبی و روحی می گذارند . گل گاو زبان به عنوان یک آرام بخش طبیعی شناخته می شود که تأثیر زیادی در کاهش استرس و اضطراب دارد . این گیاه هم چنین به بهبود کیفیت خواب کمک کرده و فشار خون را کاهش می دهد . بهار نارنج ، که از شکوفه های درخت نارنج به دست می آید ، خواص آرام بخش و ضد استرسی دارد . این عرق می تواند به تسکین اعصاب ، کاهش اضطراب و بهبود خواب کمک کند . یکی از گیاهان دیگر که برای آرامش اعصاب مفید هست سنبل الطیب هست. این گیاه با اثرات آرام بخش خود می تواند به تسکین ذهن و بدن کمک کرده و به راحتی خوابیدن را تسهیل کند.
بابونه از قدیم به عنوان یک گیاه آرام بخش شناخته می شود که به کاهش اضطراب و استرس کمک می کند ، به ویژه برای تسکین ذهن و خواب راحت مفید است .اسطوخودوس به عنوان یک آرام بخش طبیعی شناخته می شود و می تواند به کاهش سطح استرس ، اضطراب و بهبود کیفیت خواب کمک کند. این گیاه هم چنین اثرات تسکینی بر سیستم عصبی دارد. از گیاهان دیگر با این خاصیت می توان به مریم گلی و مرزه اشاره کرد . با مصرف این عرقیات گیاهی به طور منظم و در زمان های مناسب ، می توانید به کاهش استرس و بهبود آرامش ذهنی کمک کنید و در عین حال از فواید طبیعی گیاهان دارویی بهره مند شوید.
راهنمای استفاده از عرقیات
عرقیات گیاهی به صورت خوراکی و در مواردی موضعی استفاده می شوند و می توانند برای بهبود مشکلات مختلف جسمی و روحی مفید باشند . هر گیاه خواص منحصر به فرد خود را دارد . برای مثال ، عرق نعناع برای بهبود مشکلات گوارشی ، عرق بیدمشک برای کاهش استرس و عرق کاسنی برای تصفیه کبد مفید است . بنابراین ، ابتدا خواص عرقیات مختلف را بررسی کنید تا مناسب ترین را انتخاب کنید. گیاهان مختلف طبع های گرم یا سرد دارند . بهتر است عرقیاتی را مصرف کنید که با طبع بدن شما سازگاری داشته باشد تا از بروز مشکلاتی مانند سردی یا گرمی بدن جلوگیری شود.
معمولاً مصرف روزانه نصف لیوان ( حدود 100 میلی لیتر ) از عرقیات رقیق شده با آب کافی است . عرقیات معمولاً باید با آب رقیق شوند و به صورت ناشتا ، قبل از غذا ، یا بعد از غذا مصرف شوند . مثلاً عرق نعناع بعد از غذا و عرق بید مشک ناشتا یا قبل از خواب مصرف می شود. توصیه می شود از مصرف طولانی مدت بدون نظر پزشک یا متخصص پرهیز کنید ؛ برخی عرقیات ممکن است اثرات جانبی ایجاد کنند و مصرف مداوم شان خوب نیست . عرقیات را باید در یخچال یا در جای خنک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید ، چون گرما و نور می توانند باعث تخریب ترکیبات مفید آن ها شوند . هم چنین آن ها را در ظروف شیشه ای نگه دارید ، زیرا پلاستیک ممکن است با مواد موجود در عرقیات واکنش دهد . البته در خرید آنلاین عرقیات گیاهی خیلی راحت می توانید راهنمای استفاده از آن ها و نظرات مشتری های دیگر را ببینید.
نکات و موارد احتیاط در استفاده
اگر بیماری خاصی دارید ، باردار هستید یا داروی خاصی مصرف می کنید، حتماً قبل از استفاده از عرقیات با پزشک مشورت کنید ، چون برخی از آن ها می توانند با دارو تداخل داشته باشند . مصرف بیش از حد می تواند باعث عوارض جانبی شود. به عنوان مثال ، مصرف بیش از حد عرق کاسنی ممکن است باعث ضعف یا افت فشار خون شود. برخی از عرقیات گیاهی مانند عرق بابونه یا گلاب خواص ضدالتهابی دارند و می توانند به صورت موضعی برای تسکین درد یا کاهش التهاب به کار روند. برای مصرف موضعی ، عرقیات را با آب رقیق کنید و روی پوست استفاده کنید تا از تحریکات احتمالی جلوگیری شود. برخی عرقیات گیاهی را می توان با هم ترکیب کرد تا اثرات قوی تری ایجاد کنند ، مثلاً ترکیب عرق بیدمشک و گلاب برای تقویت قلب و کاهش استرس مفید است. این نکات به شما کمک می کند تا از خواص عرقیات گیاهی به بهترین نحو بهره مند شوید .
مقایسه عرقیات گیاهی گرم و سرد
با توجه به طبع گرم یا سرد بودن عرقیات و تاثیرشان بر مزاج های مختلف ، می توان به بهبود سلامت و تعادل بدن کمک کرد . انتخاب مناسب عرقیات بر اساس مزاج ، باعث می شود بتوانید از خواص درمانی آن ها بهره مند شده و از عوارض احتمالی مصرف نادرست جلوگیری کنید . در طب سنتی ، عرقیات گیاهی بر اساس طبیعت شان به دو دسته گرم و سرد تقسیم می شوند . هر گیاه با توجه به طبع خود می تواند بر مزاج های مختلف تأثیر بگذارد و به تعادل بدن کمک نماید. شناخت طبع عرقیات و تاثیر آن ها بر مزاج های مختلف به ما کمک می کند تا با استفاده اصولی از این گیاهان ، سلامت عمومی بدن را حفظ کنیم .
در طب سنتی ، طبع بدن انسان به چهار دسته اصلی تقسیم می شود : گرم و خشک ( صفراوی ) ، گرم و تر ( دموی ) ، سرد و خشک ( سوداوی ) و سرد و تر ( بلغمی ) . به طور کلی ، افراد با طبع گرم مانند مزاج صفراوی و دموی بهتر است عرقیات سرد مصرف کنند و افراد با طبع سرد مانند مزاج سوداوی و بلغمی بهتر است بیشتر عرقیات گرم مصرف نمایند .
عرقیات گیاهی گرم
عرقیات گیاهی گرم طبیعتی دارند که باعث افزایش گرمای بدن و بالا رفتن سطح انرژی می شوند. این عرقیات مناسب افرادی هستند که طبع سرد دارند و می توانند برای کاهش سردی بدن و بهبود برخی مشکلات استفاده شوند . عرقیات گرم می توانند به افزایش انرژی ، بهبود گردش خون و کاهش مشکلاتی مانند خستگی و بی حالی کمک کنند . بهتر است به میزان کم و با احتیاط مصرف شوند ، زیرا همان طور که اشاره شد ممکن است باعث افزایش گرمای بدن و تحریک صفرا شوند . نمونه هایی از عرقیات گیاهی گرم و خواص آن ها را در زیر آورده ایم :
- عرق دارچین : افزایش دهنده انرژی و مناسب برای افراد سرد مزاج ، کمک به تقویت سیستم ایمنی و بهبود عملکرد گوارش .
- عرق زنجبیل : تقویت کننده سیستم ایمنی و کمک به هضم غذا ، مناسب برای افزایش گرمای بدن و کاهش سردی .
- عرق بهار نارنج : آرام بخش و موثر در کاهش استرس و اضطراب ، ایده آل برای افراد سردمزاج و کسانی که به دنبال تعادل روانی هستند .
- عرق بادرنجبویه : بهبود تمرکز و کاهش استرس ، مناسب برای افرادی که دچار اضطراب و خستگی ذهنی هستند .
- عرق اسطوخودوس : تقویت کننده اعصاب و کمک به خواب بهتر ، آرامش بخش و کاهش دهنده سردی بدن .
عرقیات گیاهی سرد
عرقیات سرد اثر خنک کننده دارند و برای افرادی با طبع گرم مناسبند و باعث کاهش گرمای بدن و تسکین التهاب می شوند و برای رفع برخی مشکلات ناشی از گرمی بدن به کار می روند . عرقیات گیاهی سرد به کاهش حرارت بدن ، بهبود تعادل و کاهش التهاب کمک کرده و باعث افزایش آرامش می شوند. این عرقیات باید به میزان کم و با احتیاط مصرف شوند ، زیرا ممکن است سردی بدن را تشدید کرده و مشکلاتی مانند خستگی یا دردهای بدنی ایجاد کنند . برای متعادل سازی ، می توان عرقیات سرد و گرم را با هم ترکیب کرد . مثلاً ترکیب عرق کاسنی ( سرد ) و عرق بید مشک ( ملایم ) به تعادل بهتر کمک می کند . نمونه هایی از عرقیات گیاهی سرد و خواص آن ها به قرار زیر است :
- عرق کاسنی : تصفیه کننده کبد و خون ، کمک به کاهش التهابات و پاک سازی بدن .
- عرق شاتره : کاهش دهنده گرمی و التهابات ، مناسب برای تصفیه خون و بهبود عملکرد کبد .
- عرق بید مشک : آرام بخش ، کاهش دهنده استرس و مناسب برای تقویت قلب و اعصاب .
- عرق نعناع : تسکین دهنده مشکلات گوارشی مانند نفخ و دل درد و کمک به کاهش گرمای بدن .
- عرق خارشتر : موثر برای دفع سموم از بدن و پاک سازی کلیه ها .